BIOS GÜNCELLEME İŞLEMİ İÇİN NELER GEREKLİDİR?

BIOS GÜNCELLEME İŞLEMİ İÇİN NELER GEREKLİDİR?
BIOS güncelleme işlemi, eğer kurallara uyulmaz ise riskli bir iştir. Eğer anakartınızın üreticisinin sayfasında yazılanlara harfiyen uymazsanız, BIOS yazılma işlemi başarısız olarak sisteminiz tekrar açılmayabilir.Güncelleme olaylarına girişmeden önce, anakart üreticinizin yazdığı uyarılara iyice okuyun.
Gerekli olan ve bilmeniz gereken :
- Anakartınızın markası & modeli
- Anakartınızın üreticisinin Web sitesi
- Anakartınız için gereken BIOS dosyaları ve sistem disketi
Tekrarlıyoruz, BIOS güncelleme işlemi sırasında bir aksaklık olması, elektrik gitmesi ile BIOS bilgileri uçabilir ve sisteminiz açılmayabilir. <font color=’blue’>BİOS GÜNCELLEME deneyim ister ve olabilecek sorunlardan forum yöneticileri ve devrimow sorumlu tutulamaz.</font id=’blue’>ÖN HAZIRLIKLAR
Birkaç ön hazırlık yapmamız gerekiyor. Bu konuda size anakart kitapçığınız destek olacaktır ama bunları özetlemek gerek. Örneğin bazı anakartlarda, bazı virüslerden dolayı BIOS uçmasın diye, BIOS Flash koruması koymuşlardır. Anakartınızın kitapçığında bu belirtilmiştir. Daha doğrusu, anakartınız için çekeceğiniz BIOS dosyasının yanında olan benioku dosyalarında bu işlemler açıkça belirtilmiştir. BIOS güncelleme işlemi yapmak için, bellekte çalışan programın olmaması gerekiyor. Dolayısıyla bu ortamı sağlayabilmek için bir sistem disketi şart.Bazı firmalar, “Canlı Güncelleme” olayına el attıklarından, bazı markaların kullanıcıları şanslı mesela benim gibi
BIOS DOSYA ADRESLERİ
Anakart üreticilerinin BIOS dosyaları için sunduğu direkt adresler ve programların adresleri
Asus http://www.asus.com.tw/download/mbdriver/mb-flash.htm

Abit http://www.abit.com.tw/abitweb/webjsp/turkish/index.jsp

GigaByte http://www.gigabyte.com.tw/support/mbbios_index.htm

Intel http://support.intel.com/support/motherboards/bios.htm

MSI http://www.msi.com.tw/program/support/bios/bos/spt_bos_list.php

BIOS GÜNCELLEME PROGRAMLARI
<font color=’red’>AFLASH
AWDFLASH </font id=’red’> Bazı Asus anakartların BIOS’unu güncellemek için <font color=’red’>AFLASH</font id=’red’> programı kullanılır
Bios Güncellemesi
Örnek Anakart: ASUS CUSL2
Önce sistemi boot edebilecek bir disket hazırlamamız gerekiyor. Bunun için Win9x kullanıyorsanız, disket sürücünüze boş bir disket koyup, Başlat-Programlar-MS-DOS komut istemi yolunu izleyip, format a:/q/s komutunu verin. Bu şekilde bir sistem disketimiz olmuş oldu.Bilgisayarım/denetim masası/pro eklekaldır/başlangıç disketi buradanda yapabiliriz. PC’yi bu disket ile açmamız gerektiğinden, BIOS’a girip BOOT menüsünden boot sırasında birinciliği disket sürücünüze verin. Böylece sistemi disketten boot edebileceğiz.
Anakartınızın modeline göre, kutucukta belirtilen BIOS dosyalarının adresine gidip, sizin anakartınız için en güncel olan BIOS dosyasını çekin. Ayrıca, yine AFLASH programını çekmeniz gerekiyor. Çekeceğiniz BIOS dosyası sıkıştırılmış olarak geleceğinden¸ bu dosyayı disket sürücünüzün içine açın. AFLASH programını da diskete kopyalayın. Ayrıca BIOS’a girerek, önemli ayarları bir kenara not edin.
Bilgisayarı disketten açtıktan sonra, komut satırına:AFLASH yazıp Enter’a basın.
Ekrana iki seçenek gelecek. Birincisi: Şu anki BIOS sürümünü bir dosyaya kaydet; ikincisi: BIOS’u güncelle.
Her ihtimale karşı, siz şu anda kullandığınız BIOS’u yedekleyin. İlerde belki bu eski BIOS’lar Acil durumlarda gerekli olabilir. Birinci seçeneği seçtikten sonra, sizden şu anda kullandığınız BIOS sürümünün yedeklenmesi için dosya ismi isteyecek. Eskibios.bin yazabilirsiniz mesela.
Daha sonra 2. seçeneğe geçin. Sizden, Internet’ten çektiğiniz BIOS dosyasının ismini ister. Bunu buraya yazın ve Enter’a basın. İlk etapta, güncellemek istediğiniz BIOS dosyasının anakartınız ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Bu doğrulama esnasında size şöyle bir mesaj verebilir: “Notice: Boot Block is Different”. Size güncelleyeceğine emin misiniz diye sorulduğunda Y tuşuna basıp devam edebilirsiniz. Bu mesajı neden verdiğini daha sonra değinicem. İşlem başarılı olursa, “Flashed Successfully” mesajı belirecektir.
Eğer bir hatayla karşılaşırsanız, bilgisayarınızı yeniden başlatmayın. Güncelleme işlemini tekrar yapın. Sorun yine devam ederse, bu sefer AFLASH programı ile kayıt ettiğimiz eski BIOS’u yüklemek zorunda kalacağız.
Eğer ola ki işlem başarısızlıkla sonuçlandığı halde sisteminizi kapatıp açarsanız, Boot Block’un durumuna göre sistem açılır veya açılmaz. Boot Block, BIOS’da bir bölüm olup bilgisayarınız açılması için gereklidir. Eğer güncelleme işleminde Boot Block zarar görürse, sisteminiz açılmayacaktır.BIOS güncelleme işlemi başarı ile biterse,BIOS’a girerek, Load Setup Defaults ayarını seçerek, Enter’a basıyoruz. Daha sonra, daha önce değiştirmiş olduğumuz BIOS ayarlarını tekrar el ile ayarlıyoruz.
NOT: Güncellemeleri yapmadan önce, sitedeki uyarılara dikkat edin. Örneğin Asus CUSL2 kullanıcılarına şöyle bir uyarı yapılmış:
“Eğer AFLASH programının 1,27 versiyonunu kullanarak, BIOS versiyonu 1001.A veya daha önceki sürümden yeni sürümlere güncelleyecek iseniz, BIOS’dan Advanced-PCI Configuration-VGA BIOS Sequence ayarını [PCI/AGP] yapın. Aksi takdirde sistem doğru bir şekilde başlayamayacaktır. Böyle bir durumda, AGP veya PCI yuvasına taktığınız ekran kartını çıkartarak, Clear CMOS jumper’ı ile CMOS bilgilerini silin. Anakart üzerine entegre olan ekran kartı ile bilgisayarı açıp, Load Setup Defaults yaptıktan sonra, Add-On ekran kartınızı kullanabilirsiniz.”
GIGABYTE ANAKARTLAR
GigaByte anakartlarda genelde karşılaşacağınız BIOS, AWARD BIOS’dur. Güncel bir Gigabyte anakartınız varsa, AWDFLASH programının en son sürümün kullanmanız gerekiyor. Zira son çıkan, sadece GigaByte için değil, hemen hemen tüm anakartlarda AWARD BIOS’un 6,0 sürümü kullanılıyor. Dolayısıyla yeni BIOS sürümünü güncellemek için yeni bir güncelleme dosyası kullanmak lazım.

Bios Güncellemesi
Örnek Anakart: BX2000+
Sistem disketi ile açmamız gerektiğinden, BIOS’a girip ADVANCED BIOS FEATURES menüsünden, boot sırasında birinciliği disket sürücünüze verin.sistemi disketi ile boot edin.
Anakartınızın modeline göre, kutucukta belirtilen BIOS dosyalarının adresine gidip, sizin anakartınız için en güncel olan BIOS dosyasını çekin. Ayrıca, AWDFLASH programını çekmeniz gerekiyor. Çekeceğiniz BIOS dosyası içinde normalde AWDLFLASH dosyası da bulunuyor ama her ihtimale karşı bu dosyayı çekmiş olmanızda fayda var. BIOS dosyası, sıkıştırılmış olarak geleceğinden¸ bu dosyayı disket sürücünüzün içine açın. AWDFLASH programını da diskete kopyalayın. Ayrıca BIOS’a girerek, önemli ayarları bir kenara not edin.
Bilgisayarı disketten açtıktan sonra, komut satırına:
awdflash dosya_adı.xxx yazıp Enter’a basın. dosya_adı.xxx yerine, anakartımız için Internet’ten çektiğimiz BIOS dosyasının ismini yazacağız. Örneğin:awdflash bx2000p.f3
AWDFLASH programına girdiğinizde, size alt bölümde bir soru soracak: “Do You Want To Save Bios?” Şu anda kullandığınız BIOS’u kayıt edip etmeyeceğinizi soruyor. “Y” tuşuna basarak bunu kabul edin ve kayıt edilmesi için bir dosya adı girin . Örneğin: eskibios.bin
Bu işlem bittikten sonra, alt bölümde ikinci bir soru belirecek: “Are you sure to program?”. BIOS’u güncellemek istediğinize emin olup olmadığınızı soruyor. “Y” tuşuna basıp devam ediyoruz.
Olay kendi kendine bitecektir. Bu esnada arkanıza yaslanıp, rahatlayın. Sorun olur mu o tartışılır; ama gerçek bir şey var ki, GigaByte’ın güncel modellerinin hemen hemen hepsinde çift BIOS kullanılıyor ve bir sorun olsa bile, ikinci BIOS devreye girerek sizi kurtarıyor.GigaByte, bu teknolojiyi ilk olarak BX2000 anakartında kullanmıştı ve bu anakartın çıktığı dönemlerde en çok satılan anakart haline gelmişti. Daha sonraları bir çok firma benzer teknolojiler ile olaya el attı.
İşlem bittiğinde, bilgisayarınız yeniden başlatarak BIOS’a girin ve LOAD SETUP DEFAULTS seçeneğini uygulayın. Değiştirmek istediğiniz ayarları değiştirip, kayıt edip çıkın.
ABIT ANAKARTLAR
Abit Anakartların hemen hemen hepsi AWARD BIOS kullanıyor. Her şeyden önce belirtmememiz gereken bir şey var. Abit Anakarta sahipseniz, Internet karmaşasında yolunuz bir nevi bulmuşsunuz demektir: Abit’in sitesi Türkçe olarak ta hizmet veriyor. Bu anlamda Abit’i tebrik etmek gerekir.
Abit’in Türkçe sayfalarına http://www.abit.com.tw/abitweb/webjsp/turkish/index.jsp adresinden ulaşabilirsiniz.
Önceden, Abit anakartların BIOS’unu update etmek için 3 adet dosya gerekiyordu; ama şimdi o sistem yok. İki dosyaya ihtiyaç duyacağız. Birincisi AWDFLASH programı, ikincisi ise BIOS güncellemede kullanacağımız yeni BIOS dosyası.
Abit, bu işi otomatikleştirmek için birkaç komut daha yazmamızı daha mantıklı buluyor. Bilgisayarımızı hazırladığımız sistemi disketiyle açtıktan sonra komut satırına şunu yazmak olacak:

awdflash SE6_SW.BIN /cc /cd /cp /py /sn /cks /r
Buradaki harflerin anlamları ise şöyle:
cc: Güncelleme işlemi bittikten sonra CMOS bilgilerini sil
cd: Güncelleme işlemi bittikten sonra DMI bilgilerini sil
cp: Güncelleme işlemi bittikten sonra PnP bilgilerini sil
py: BIOS’u Güncelle
sn: BIOS yedeği alma
cks: Güncelleşmiş dosyayı eskisi ile karılaştır
r: Güncelleme işlemi bittikten sonra sistemi yeniden başlat.
MSI’nin AMI BIOS kullanan anakartları var. Bunlar için güncelleme işlemini anlatalım
Bir sistem disketi yapın. Internet çekeceğiniz dosyayı diskete kopyalayın. Aynı diskete yine MSI’nin sitesinden çektiğiniz AMIFL634.EXE dosyasını diskete kopyalayın.
Yeni BIOS dosyasının adı şu şekilde olmalı: A54MS10.ROM. Bu dosyanın bir kopyasını başka bir diskette saklayın ve dosya ismini AMIBOOT.ROM olarak değiştirin. Acil durumlarda işimize yarayacak çünkü.
Sistem disketi ile sistemi açın ve şunları yazın:
AMIFL634 xxxxxx.rom
xxxxx.rom olan yere BIOS dosyasının ismini yazacaksınız.
“Y” tuşuna bastığınızda, güncelleme işlemi başlayacaktır. Programlama işlemi başarılı olursa, “Flash EEPROM Program Successful” mesajı görünecektir. Bir tuşa bastığınızda sistem yeniden başlayacaktır. İşte bu kadar.
AMIBOOT.ROM dosyasının nasıl kullanılacağını, BIOS Kurtarma bölümünde bahsettik.
o Intel, hemen hemen tüm yeni anakartlarında Phoenix BIOS kullanıyor. Phoenix BIOS, başta da belirttiğimiz üzere, genelde markalı PC’lerde kullanılan bir BIOS markası. Ve Phoenix BIOS, anakartınızın markasını belirleyebileceğiniz kod numaraları da sunmuyor. Ama, eğer Intel marka anakarta sahipseniz, açılışta Intel anakarta sahip olacağınız gösteren koskocaman bir logo ile karşılaşacaksınız. Modelini ise “CTRL+ALT+ESC” tuş kombinasyonunu kullanarak POST ekranına geçtiğinizde en üstte göreceksiniz.
Intel, BIOS güncelleme olayında diğer markalara göre biraz daha değişik bir yol izliyor. Örneğin tek dosya indiriyorsunuz, ve bu dosyayı açtığınızda, karşınıza bir kaç dosya çıkıyor. Ve bunların bazıları tekrar açılıyor. Bakalım nasılmış…
Önce sistemi boot edebilecek bir disket hazırlamamız gerekiyor. Bunun için Win9x kullanıyorsanız, disket sürücünüze boş bir disket koyup, Başlat-Programlar-MS-DOS komut istemi yolunu izleyip, format a:/q/s komutunu verin. Bu şekilde bir sistem disketimiz olmuş oldu. PC’yi bu disket ile açmamız gerektiğinden, BIOS’a girip BOOT menüsünden, boot sırasında birinciliği disket sürücünüze verin. Böylece sistemi disketten boot edebileceğiz.
Yukarıdaki kutucuktan, Intel anakartlar için olan BIOS dosyaları bölümünden, anakartınız için olan BIOS dosyasını çekin. Bu dosyayı sabit diskinizde ayrı bir dizine koyduktan sonra, üzerine çift tıklayın ki dosya açılsın. Çift tıkladıktan sonra “Bios.exe” ve “Mk_bootz.exe” adında iki dosya çıkacak.
“Bios.exe” dosyasına çift tıklayın açılan dosyaları diskete kopyalayın.İngilizce biliyorsanız, buraya açılan Readme.txt dosyasını okumanızda fayda var.
Yeni disketimiz ile sistemi açmadan önce, BIOS’a girip tüm ayarları bir kenara not etmenizde fayda var.
Intel bizim için farklı bir açılış disketi hazırlamış; ekrana gelen menüde Enter tuşuna basın.
“Update Flash Memory From a File” seçeneğini seçin.
“Update System BIOS” seçeneğini seçin.
Yeni BIOS dosyanızın ismi sorulacak. Buraya güncellenecek BIOS dosyasının ismini yazın. İşlem bitene dek bekleyin ve işlem bittiğinde disket sürücüden disketi çıkartarak bilgisayarı başlatın ve BIOS’a girin. Not aldığınız ayarları tekrar düzenleyin.

<font color=’red’>BIOS KURTARMA</font id=’red’>
Anakart markasına göre değişebilir. Zaten eğer anakartınız için bir kurtarma yöntemi var ise, bu işlemler anakartınızın üreticisinin Web sitesinde belirtilir.
BIOS güncelleme esnasında elektrikler gitti diyelim. BIOS’unuzun Boot Block bölümü hasar görmediğinden, bilgisayarınız yine açılacaktır ve güncelleme işlemini tekrardan yapmanız istenecektir. Çünkü, BIOS güncelleme olayının ilk bölümünde, BIOS yongasındaki bilgiler silinir, ikinci adımda ise bilgiler tekrar yazılır. Yani yarıda kalan işlem sonucunda tekrar BIOS güncelleme yapmazsanız, olmaz. Örneğin Intel, kendi anakartlarında doğal olarak Intel Flash ROM’ları kullanıyor ve eğer BIOS güncelleme esnasında bir sorun yaşarsanız, uygulayacağınız bir kurtarma prosedürünü sizlere sunuyor.
1. Intel anakartların üzerindeki “flash recovery” olarak tanımlanan jumper’ı bulun ve recovery (kurtarma) pozisyonuna getirin.
2. Yukarıda, Intel anakartlar için hazırladığımız disket ile sistemi açın.
3. O da ne?Görüntü yok. Olsun biz işimizi kasa speaker’ı ile halledeceğiz. Bip sesi duyduğunuz anda Disket Sürücünüzün ışığı yanıyor ise, işlem başlamıştır demektir. Floppy ışığı söndüğünde işlem bitmiştir.
4. Sistemi kapatın ve jumper’ı eski konumuna getirin.
5. Sisteminizi tekrar açaraktan, tekrar Güncelleme işlemine başlayın.
Intel anakartlarda kurtarma prosedürü böyle. Anakartınızın üreticisinin Web sitesine gidip, sizin anakart Intel Flash ROM kullanıyorsa, kurtarma prosedürlerine göz atmanız mümkün olabilir.
AWARD BIOS kullanan bir çok anakart kullanıcıları için geçerli olacak bir çözüm (Asus hariç). Bu çözüm bir çok anakart üreticisinin Web sitesinde açıklanan bir çözüm fakat genelde doküman okumakta biraz zorluk çektiğimizden bu tür ince ayrıntıları genelde es geçeriz. Geçenlerde, ANet haber sunucusunda, bir arkadaş tarafından gündeme getirildi bu yöntem. Zaten bu yöntemi kullanarak, bazı anakart üreticileri BIOS güncelleme işlemini yapmamızı öneriyorlar (örneğin Abit ve MSI). AWARD BIOS’a sahip anakartlarda işe yarayan bir kurtarma olayı otomatikleştirilmiş bir olay. Şimdi adım adım bu olayı anlatarak, sizlere bunun çalışma mantığından bahsedelim.
BIOS güncelleme sırasında, elektrik kesilmesi gibi bir sorun oluştu ve bilgisayarınız açılmaz hale geldi. Heyecanlanmadan, Internet erişimi olan başka bir bilgisayar buluyoruz ve işlemlere başlıyoruz. (Award BIOS’a sahip anakartlar için - Asus hariç )

1. İlk olarak bir sistem disketi yaratmanız gerekiyor: format a:/q/s
2. Anakartınızın üreticisinin Web adresine gidin ve sizin anakartınız için olan yeni BIOS dosyasını indirin. AWDFLASH programını da indirin. AWDFLASH programını ve BIOS dosyasını (BIOS dosyası sıkıştırılmış ise açmanız lazım) diskete kopyalayın. Ve sisteminizdeki Autoexec.bat dosyasını da diskete kopyalayın. Şimdi Disket Sürücünün içindeyken, Autoexec.bat dosyasına sağ tuş tıklayıp düzenle deyin. Autoexec.bat içerisindeki tüm satırları silin. Ve şunları yazın:
A:\AWDFLASH dosya_adı.xxx /SN /PY /CP /CD /CC
Örneğin:
A:\AWDFLASH W6334VMS.bin /SN /PY /CP /CD /CC
Sonda olan parametrelerin ne anlama geldiğini geride kalan sayfalarda bahsetmiştik. Biz bu arada AWRDFLASH programının AWDFLASH.EXE şeklinde bulunacağını varsayarak, AWDFLASH yazdık. Ama AWDFL770 gibi isimlerle de bulunabilir. Çektiğiniz AWARD BIOS güncelleme programının ismine göre, verdiğimiz komut satırını değiştirmemiz gerekiyor. Örneğin:
A:\AWDFL770 w6334VMS.bin /SN /PY /CP /CD /CC
Autoexec.bat dosyası içindeki değişiklikleri yaptıktan sonra, bunu kayıt edin.
3. Bu disket ile, BIOS’u rahmetli olan anakartın takılı olduğu sistemi açıyoruz. Ekrana görüntü gelmeyecektir. Bip sesiyle beraber, Disket Sürücü ışığının yanmasıyla işlem başlayacaktır. 1,5 - 2 dakika arası sürecek bir işlemden sonra, disket sürücünün ışığı sönecektir. Ve sistemi artık başlatabilirsiniz!
İşlemimiz gayet basit. Sadece BIOS’un, disket içindeki AWDFLASH programının kullandığı parametreleri anlayarak, siz hiç elleşmeden, BIOS otomatik olarak güncelleme işlemini yaptı. Ama dediğimiz gibi; bu yöntem her anakartta çalışmıyor. Ben Abit BP6 anakartta denedim, çalıştı.GigaByte anakartlarda da çalıştığını duyduk. MSI ve SOYO, bir sorun olduğunda bu yöntemi öneriyor.
Bu anlattıklarımız AWARD BIOS’lu anakartlar için geçerli<font color=’red’>.(Asus Hariç)</font id=’red’>1. AMI BIOS’u olan anakartınızın markasına ve modeline göre, anakartınızın üreticinizin adresinden yeni BIOS dosyasını çekin. Bu dosyanın ismi şuna benzer bir şey olur: A54MS10.ROM
2. Bu dosyanın ismini, AMIBOOT.ROM olarak değiştirin. Sonra bunu boş bir diskete kopyalayın.
3. Diskete sistem dosyalarını transfer ETMEYİN. Diskette sadece ve sadece AMIBOOT.ROM dosyası olacak. Açılmayan sisteme bu disketi koyduktan sonra, CTRL ve HOME tuşlarını nasılı tutarken sistemi açın. Disket Sürücünün ışığı yandıktan sonra elinizi bu tuşlardan çekin.
4. Sistem, BIOS güncelleme olayını yaklaşık 35-40 saniye içinde bitirecek. İşlem bittiğinde birkaç bip sesi çıkacaktır. Daha sonra sisteminizi açabilirsiniz

21 Ocak 2008 | DONANIM | Comments